Ontstaan van de Jeep



● 
Ontwikkeling van de Jeep
●  Prototypen en seriemodellen
●  Jeep als zelfstandig merk
●  Liefhebbers en hun Jeep


mei 2010
 

  


Jeep - achtergronden en modellen


Geen enkele auto van de Tweede Wereldoorlog is zo bekend geworden als de Jeep. De auto die iedereen nu kent, is niet in één keer ontstaan, maar in verschillende fases. Drie fabrikanten gingen de strijd met elkaar aan om de legerorder binnen te slepen. Het model dat het leger uiteindelijk uitverkoos en dat massaal werd geproduceerd, combineert elementen van de verschillende voorseries.

De Amerikaanse overheid vroeg in 1940 135 bedrijven om een offerte voor het maken van 70 lichte legervoertuigen voor gebruik in het terrein. De auto mocht niet meer wegen dan 590 kilo, moest een laadvermogen hebben van 300 kilo, een wielbasis van maximaal 203 cm en een spoorbreedte van 119 cm.
De fabrikanten zagen er weinig in. Alleen het kleine bedrijf American Bantam was aanvankelijk geïnteresseerd, later kwam daar Willys-Overland bij en na stevig aandringen ook massafabrikant Ford.

Drie modellen
Zo ontstonden drie modellen, de American Bantam, Willys-Overland Quad en Ford GP Gypsy. De aanvankelijk aangegeven maximale leveringstermijn werd noodgedwongen verlengd - het kostte de bedrijven meer tijd om de 70 exemplaren te maken - en het gewicht bleek een onoverkomelijk struikelblok.
Na beproeving van de drie modellen volgde een vervolgorder voor 1500 auto's van ieder merk, bedoeld om de legerwagen in de praktijk te testen. Het maximum gewicht werd verhoogd tot 980 kilo. Op basis van de ervaringen met de eerste serie voerden de fabrikanten wijzigingen en verbeteringen door. American Bantam produceerde het model 40 BRC (Bantam Reconnaissance Car), Willys maakte de MA en Ford de GP. De fabrikanten beschuldigden elkaar van het 'stelen' van ideeën.

Standaard-Jeep
Uiteindelijk koos de Amerikaanse overheid voor het model van Willys. Het bedrijf moest echter elementen van de andere merken opnemen in een nieuw ontwerp. Zo ontstond de Willys MB, met een voorzijde die sterk leek op de GP van Ford. Vanaf medio 1941 maakte Willys 16.000 van deze wagens.
Na deze serie werden nog kleine veranderingen doorgevoerd. Omdat de productiecapaciteit van Willys onvoldoende was, werd Ford gevraagd de standaard-Jeep ook in productie te nemen. Op details na zijn de modellen hetzelfde. De onderdelen zijn uitwisselbaar. Kenners concluderen echter dat de kwaliteit van de Fords aanzienlijk beter was.
Willys maakte tussen 1942 en 1945 zo'n 368.000 van deze standaard-Jeeps, Ford 277.000. In 1942/43 bouwde Ford op basis van het platform nog 13.000 amfibie-versies, de Ford GPA. Deze waren echter weinig succesvol.
Hoewel het Amerikaanse leger niet de keus op de Bantam had laten vallen, maakte het bedrijf nog een kleine 2700 auto's die naar Engeland en Rusland werden verscheept om daar ingezet te worden bij oorlogshandelingen.

Handelsmerk
Na de Tweede Wereldoorlog werd Jeep een handelsmerk van Willys. De auto werd zowel voor militair als civiel gebruik geleverd. Het bedrijf werd later overgenomen door Kaiser. De bedrijfsnaam werd Kaiser-Jeep, dat weer later opging in American Motors. Door de aankoop daarvan door Chrysler kreeg dit bedrijf Jeep onder zijn hoede, tot op de dag van vandaag. De huidige Wrangler is wat vorm betreft nog altijd een duidelijke afstammeling van de eerste Jeep.
Het ontstaan van het begrip Jeep is onduidelijk. Eén verklaring wijst op de omzetting van de klank van de afkorting GP (General Purpuse) in letters. Een andere is, dat de wagen als troetelnaam die van de stripfiguur Eugene the Jeep kreeg, een alleskunner.
Net als bij aspirine en walkman werd de merknaam in de volksmond de soortnaam. Iedere 4x4 terreinwagen heet dan een jeep.



 

  

A. Prototypen en voorserie 70 stuks


 

 


American Bantam
 

 

  


 

 


Willys Quad

 

 

  


 

 


Ford Pygmy

 

 

 

B. Overheidsopdracht voor testserie van 1500 stuks
 


 

 


American Bantam
40BRC

 

 

 

 

  


 

 


Willys MA

 

 

 

  


 

 


Ford GP



C. Vervolgopdracht voor 16.000 exemplaren


 

 


Willys MB
vroege versie

 

 

 



D. Massaproductie: Willys MB en Ford GPW (standaard-Jeep)


 

 


Willys MB

 

 

 

 

  


 

 


Ford GPW

 

 

 

 

 

 

E. Afgeleid model: Ford GPA


 

 


Ford GPA

amfibie

 

 

 

 

 

  

Naoorlogse ontwikkeling van de Jeep
Jeep borduurde voort op het succes in de oorlog en ontwikkelde de standaard-Jeep tot nieuwe modellen, met behoud van de oervorm.


 

 


CJ2-A       

1945

 

 

  


 

 


CJ3-B       

1953

  


 

 


CJ5          

1955

 

 

 

  


 

 


CJ7           

1977

  


 

 


Wrangler

1987

 

  


 

 


Wrangler

1997

 

  


 

 


Wrangler

2007


 

 

 

 

 

 

Naast bovenstaande modellen kwamen met de merknaam Jeep ook een groot aantal andere modellen op de markt. Hieronder een kleine greep uit het aanbod.


 

 


Wagon      

1946

  


 

 


Panel van
1
946

  


 

 


Jeepster
1
948

  


 

 


Pick-up     

1954

 

 

  


 

 


FC-170       

1957

  


 

 


Wagoneer

1963

 

  


 

 


Jeepster

1967

  


 

 


Wagoneer

1978



 

  

Bewaard voor het nageslacht

Net als andere oldtimers, kent de Jeep liefhebbers die de oude auto's hebben opgeknapt en voor het nageslacht bewaren. Ook is de wagen inmiddels een museumstuk. Hieronder een aantal voorbeelden. 
 


 

 


Ford GP

Geproduceerd door Ford
in opdracht van de
Amerikaanse overheid in
1941. Als standaard-
model werd echter gekozen
voor de Willys. 

Concours d'Elégance 2016
Apeldoorn

 

 

 

 

  


 

 


Willys MA

In 1941 gebouwd, beperkte
serie voordat de standaard-
Jeep werd ingevoerd. Die
verschilde op punten wel
van deze versie.

Concours d'Elégance 2016
Apeldoorn

 

 

 

  


 

 


Willys MB

Opmerkelijk detail:
de lange antenne.

Old-timerdag
Zoetermeer

 

 

 

 

  


 

 


Willys MB

Dezelfde auto als boven.
 

  


 

 


Willys MB

Nogmaals deze auto.

 

 

 

  


 

 


Willys MB

Het typeplaatje van de
Willys op het dashboard.

  


 

 


Willys MB

In 2010 stond deze
auto te koop voor
€ 24.000,-

Meilenwerk
Düsseldorf

  


 

 


Willys MB

Walter P. Chrysler Museum
Auburn Hills (USA)
 

 

 

  


 

 


Willys MB

Nog een foto van de
opstelling in het museum.

  


 

 


Willys MB

Een Jeep zoals gebruikt
door het Nederlandse leger.

Nationaal Militair Museum
Soest

  


 

 


Willys MB

Louwman Museum
Den Haag
 

 

 

  


 

 


Willys MB

National Motor Museum
Beaulieu (Engeland) 
 

 

 

  


 

 


Willys MB

Autoworld
Brussel
 

 

 

  


 

 


Ford GPW

Old-timerdag 2010
Zoetermeer

  


 

 


Ford GPW

Het typeplaatje op
het dashboard maakt
duidelijk dat het
hier om een Ford gaat.
 

  


 

 


Ford GPW

Het enige uiterlijke
verschil tussen een
Willys en een Ford
is de merknaam
achterop.

  


 

 


Willys MB

Toyota Automobile Museum
Nagakute (Japan)  

  


 

 


Willys MB

Replica van een op zes
wielen aangedreven Jeep
waarvan er 24 zijn
gemaakt.

Concours d'Elégance 2016
Apeldoorn

  


 

 


Willys MB / Nekaf

De oorspronkelijke Jeep
(vooraan) met de daarvan
afgeleide naoorlogse
modellen.

Concours d'Elégance 2016
Apeldoorn

  


 

 


Willys / Nekaf

Een in Rotterdam bij Nekaf
voor het Nederlandse leger
geassembleerde Willys,
bouwjaar 1960, met (niet
originele) Amerikaanse
beschildering.

Old-timerbijeenkomst
Den Haag

 


 

 


Willys / Nekaf

Door het Nederlandse
leger gebruikt bij UN-
activiteiten.

Nationaal Militair Museum
Soest

 


 

 


Willys / Nekaf

Ambulance-uitvoering.
 
Nationaal Militair Museum
Soest

  


 

 


Willys Jeepster 

Walter P. Chrysler Museum
Auburn Hills (USA)

 

 

  

Van Willys Quad tot Jeep Wrangler

 

 

  

Volkswagen Kübel- en Schwimmwagen

Als Duitse tegenhangers van de Amerikaanse Jeep waren er de Kübelwagen en Schwimmwagen, beide gebaseerd op het onderstel van de Volkswagen Kever, dus met de luchtgekoelde motor achterin. Ze werden in veel geringere aantallen gemaakt, respectievelijk bijna 50.000 en ruim 14.000 stuks. 
 


 

 


Kübelwagen

Archieffoto

 

  


 

 


Kübelwagen

AutoMuseum Volkswagen
Wolfsburg.

  


 

 


Kübelwagen

Autoworld
Brussel

  


 

 


Schwimmwagen

Archieffoto.

  


 

 


Schwimmwagen

AutoMuseum Volkswagen
Wolfsburg

  


 

 


Schwimmwagen

Louwman Museum
Den Haag

  


 

 


Schwimmwagen

Technik Museum
Speyer

  


 

 


Schwimmwagen

EFA-Museum
Amerang