Eerder verschenen columns
______________________________________________
 

 

 


 

 

Verleid door Amazon

Op 28 november is het vijf jaar geleden dat Elly Beinhorn overleed, de Duitse vrouwelijke luchtvaartpionier die naam maakte met vele gewaagde, lange vluchten in de beginjaren van de luchtvaarthistorie. Ze bereikte de gezegde leeftijd van 100. Afgelopen dagen heb ik me verdiept in delen van de liefdesbrieven van haar toenmalige minnaar. Ze staan in een boek dat Beinhorn in 1938 schreef en dat onlangs opnieuw is uitgebracht.
In hetzelfde hoofdstuk als dat van de brieven memoreert ze dat zijn eerste cadeautje voor haar een soldeerbout was. Inderdaad, niet alledaags en niet superromantisch. (Waarbij ik het woordenboek er toch even bij moest halen om erachter te komen wat een Lötkolben is.)Hoewel ze aanvankelijk weinig van hem moest hebben, leidde de wederzijdse liefde tot een sprookjeshuwelijk. Het mocht maar een paar jaar duren. Haar man verongelukte op 28-jarige leeftijd.

Hoe komt iemand met belangstelling voor autohistorie terecht bij de liefdesbrieven van
Elly? Het antwoord is eenvoudig: verleid! Door Amazon. De internetboekwinkel stuurt minimaal eenmaal per week een e-mail waarin ik word geattendeerd op een aanbieding, die – dankzij de dezer dagen vaak aangehaalde cookies – aansluit op mijn interessegebied.
Het shoppen op de website en het eerdere aankoopgedrag wordt gecombineerd tot een interesseprofiel dat leidt tot een uitlokkende mededeling dat er op de virtuele schappen iets speciaals voor mij ligt te wachten. Negen van de tien keer blijkt de computer – gelukkig! – toch nog onvoldoende in staat om werkelijk tot mijn brein door te dringen. De meeste aanbiedingen zijn niet aan me besteed. Maar die tiende keer is het raak. Een paar muisklikken en wat toetsaanslagen leiden dan onontkoombaar tot een verminderend banksaldo en enkele dagen later een bezoekje van de buren die weer een doos komen afgeven die de post overdag niet kon bezorgen.

Voor acht euro (7,92 om precies te zijn en gratis thuisbezorgd) was ik inderdaad wel nieuwsgierig naar het boek dat Elly over haar minnaar en latere man had geschreven. Die man was namelijk de beroemde racewagencoureur Bernd Rosemeyer. Hij maakte in de jaren dertig furore als onverschrokken held van de wegraces, eerst op de motorfiets, later met de auto. In het Duitsland van die tijd was zijn roem vergelijkbaar met die van de grote voetbalsterren in onze tijd. Het huwelijk tussen de helden van de lucht en het land was een nationale gebeurtenis. In 1938, nog geen twee jaar na het huwelijk, verloor Rosemeyer het leven bij een poging het wereldsnelheidsrecord te verbreken. In dienst van Auto Union wilde hij voor zijn werkgever de roem van de eerste plaats binnenhalen ten koste van aartsrivaal Mercedes-Benz. Angst kende hij niet. Ondanks waarschuwingen vertrok hij toch terwijl het weer die dag slechter werd. Een zijwind werd hem fataal. Hij liet een jonge zoon achter.

Een half jaar geleden had ik Elly’s boek vermoedelijk niet gekocht. In autoracerij ben ik nauwelijks geïnteresseerd. Mijn belangstelling werd een paar weken geleden echter gewekt door een ander boek. Dat deed uit de doeken hoe in Hitler-Duitsland twee autofabrieken (Daimler-Benz en Auto Union) miljoenen aan overheidsgeld incasseerden voor de ontwikkeling van hun racewagens. Hitler zag in de overwinningen op de internationale racecircuits een prachtig PR-middel om de superioriteit van Duitsland te onderstrepen. De bedrijven zagen op hun beurt in de belangstelling van de Führer voor de autoracerij een mooie kans om extra geld binnen te harken. Politiek en bedrijfsleven werden gaandeweg de jaren dertig steeds nauwer met elkaar vervlochten. Nazirijk en sportprestaties werden onlosmakelijk verbonden grootheden. Als een sporter een grote internationale prijs won, was er als beloning een hogere rang in de SS. Ook Rosemeyer beklom de ladder van de nationalistisch-militaristische organisatie.

In het boek Hitlers Rennschlachten is dat historische achtergrondverhaal nauwgezet opgetekend. Voor wie interesse heeft in de Duitse autohistorie is dat interessante kost. En zo kwam ik via de auto-industrie, het Derde Rijk en Rosemeyer bij Beinhorn.
Het is onnodig om uit te leggen hoe ik op het spoor van de Rennschlachten ben gekomen. Inderdaad: verleid. Door Amazon.

2 september
2012